„Wołyń” (2016) to polski dramat historyczny w reżyserii Wojciech Smarzowski, oparty częściowo na zbiorze opowiadań Nienawiść. Film opowiada o tragicznych wydarzeniach na Wołyniu w latach 1939–1943, których kulminacją były masowe mordy ludności polskiej dokonane przez część oddziałów UPA oraz lokalnych nacjonalistów ukraińskich. Jednocześnie pokazuje, że niektórzy Ukraińcy ratowali swoich polskich sąsiadów, często ryzykując własnym życiem.
Fabuła
Akcja rozpoczyna się w 1939 roku na Wołyniu – wielokulturowym regionie zamieszkiwanym przez Polaków, Ukraińców i Żydów. Główną bohaterką jest młoda Polka Zosia Głowacka (Michalina Łabacz), zakochana w ukraińskim chłopcu Petrze. Z powodów rodzinnych zostaje jednak wydana za bogatego polskiego wdowca Macieja Skibę.
Wkrótce wybucha II wojna światowa. Film pokazuje kolejne etapy dramatycznych zmian:
- wrzesień 1939 – wkroczenie Armii Czerwonej na Wołyń,
- represje władz sowieckich wobec mieszkańców,
- od 1941 roku okupację niemiecką i zagładę społeczności żydowskiej,
- narastający konflikt polsko-ukraiński.
Z biegiem czasu relacje między dawnymi sąsiadami stają się coraz bardziej napięte. Pod wpływem nacjonalistycznej propagandy część ukraińskich mieszkańców zwraca się przeciwko Polakom.
Kulminacja
Najbardziej wstrząsająca część filmu przedstawia wydarzenia z 1943 roku, kiedy dochodzi do skoordynowanych ataków na polskie wsie. Pokazane są:
- napady na miejscowości,
- podpalenia domów,
- mordowanie całych rodzin,
- ucieczki ocalałych.
Sceny przemocy są bardzo realistyczne i należą do najbardziej poruszających w polskim kinie historycznym. Reżyser nie unika brutalności, aby oddać skalę tragedii i cierpienia ofiar.
Jednocześnie film pokazuje, że nie wszyscy Ukraińcy uczestniczyli w zbrodniach – część z nich ostrzegała Polaków przed napadami lub pomagała im uciec.
Główne przesłanie
Film porusza przede wszystkim temat:
- niszczącej siły nacjonalizmu i nienawiści,
- rozpadu wieloletnich więzi między sąsiadami,
- tragicznych skutków wojny dla zwykłych ludzi,
- pamięci o ofiarach oraz potrzeby poznawania prawdy historycznej.
Nie jest to opowieść o działaniach wojennych na froncie, lecz przede wszystkim o losach mieszkańców Wołynia i o tym, jak wojna doprowadziła do rozpadu wieloetnicznej społeczności.
Odbiór filmu
„Wołyń” został bardzo wysoko oceniony przez krytyków i widzów. Chwalono go za:
- wierne odtworzenie realiów epoki,
- znakomite aktorstwo (szczególnie Michaliny Łabacz),
- dbałość o szczegóły historyczne,
- odwagę w podjęciu trudnego i bolesnego tematu.
Film zdobył liczne nagrody, w tym kilka Orłów, czyli Polskich Nagród Filmowych.
Ze względu na realistyczne sceny przemocy jest przeznaczony dla dojrzałych widzów i może być trudny emocjonalnie. Jego celem jest pokazanie dramatu ludności cywilnej oraz konsekwencji eskalacji nienawiści i przemocy podczas wojny.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz